Avrupa'dan 'karşı barış' planı: Rusya G7'ye kabul ediliyor, Ukrayna'da seçim taahhüdü | ABD planı ne diyor, farkları neler?

24 Kasım 2025 09:03

Güncelleme: 24 Kasım 2025 09:19

Britanya, Almanya ve Fransa; ABD'nin Rusya-Ukrayna savaşını sona erdirmeyi amaçlayan 28 maddelik planına karşı bir plan hazırladı. 

Britanya merkezli The Telegraph'ın haberine göre; Avrupa planı Ukrayna ordusuna getirilen personel kısıtlaması ve Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski'nin iktidardan düşebileceği seçimlere ilişkin taahhüt de dâhil olmak üzere bir dizi taviz içeriyor. Avrupa planında, ABD planındaki belirli maddelerin ifade biçimi de dâhil olmak üzere ana unsurlar aynı. Bunlar arasında bir barış anlaşması sağlanması durumunda Rusya'nın G7'ye resmen kabul edilerek grubun tekrar G8 haline gelmesi de yer alıyor. 

Ancak Avrupa planında NATO üyeliği, Amerikan barış önerisinde yasaklanan önemli bir nokta olmasına rağmen, Ukrayna için hâlâ bir olasılık olarak duruyor.

Buna karşılık Avrupa planında toprak paylaşımı konusundaki müzakerelerin "İrtibat Hattı'ndan başlaması gerektiğini" savunuyor ve böyle Rus lider Vladimir Putin'in hak iddia edebileceği toprak miktarını azaltmayı amaçlıyor. İrtibat hattı, iki ordu arasındaki sınır çizgisini ifade ediyor ve sahadaki güncel duruma atıfta bulunuyor. Plan ayrıca, “Gelecekteki toprak düzenlemeleri üzerinde anlaşmaya varıldığında, hem Rusya Federasyonu hem de Ukrayna bu düzenlemeleri zor kullanarak değiştirmemeyi taahhüt eder” ifadesini ekliyor.

Anlaşma ayrıca, “Ukrayna ordusunun barış zamanında 800 bin ile sınırlandırılacağını” belirtiyor; oysa Avrupa planının önceki bir versiyonunda böyle bir sınırlama yoktu.

ABD-Rusya önerisi ise bu sayıyı 600 bin olarak belirliyor. 

Sınırlama olsa bile, şu anda yaklaşık 850 bin asker sayısına sahip olan Kiev ordusu, dünyanın en büyük ordularından biri olmaya devam edecek. Bu sayı aynı zamanda üç yıl öncesine göre de belirgin bir artışı temsil ediyor; o dönemde Moskova, İstanbul’daki barış görüşmeleri sırasında Ukrayna’nın barış zamanında yaklaşık 85 bin asker bulundurmasını önermişti.

Kiev’in kritik kırmızı çizgilerinden biri olası bir Rus işgali durumunda güçlü güvenlik garantileri alıp almayacağıyla ilgili.

Her iki öneri de, Vladimir Putin’i caydırmak amacıyla güvenlik garantilerinin gerekli olduğu konusunda hemfikir.

Avrupa, garantilerin “sağlam” olmasını taahhüt ederken, Amerika bunun “güvenilir” olacağını vurguluyor.

Daha da önemlisi, Avrupa planı, ABD’nin NATO’nun 5. Maddesi’ni yansıtan bir garanti vermesini öngörüyor; bu garanti, ABD’yi, Ukrayna’ya yapılacak bir saldırıyı bir müttefiğe yapılan saldırı olarak değerlendirmeye taahhüt edecek.

Her iki plan da, ABD’nin güvenlik garantileri sağlaması karşılığında açıklanmayan bir bedel alacağını belirtiyor.

ABD ve Avrupa, Rusya’nın küresel ekonomiye yeniden entegre edilmesi gerektiği konusunda hemfikir. Rusya’nın tekrar G8’e kabul edilmesine izin verilecek; Avrupa, yaptırımların aşamalı ve vaka bazında görüşülerek kaldırılmasının tartışılmasını öneriyor.

Avrupa planında “ABD, enerji, doğal kaynaklar, altyapı, yapay zekâ, veri merkezleri, nadir toprak elementleri, Arktik’te ortak projeler ve çeşitli diğer karşılıklı fayda sağlayan kurumsal fırsatlarda ortak kalkınmayı sürdürmek amacıyla uzun vadeli bir Ekonomik İşbirliği Anlaşması yapacaktır,” ifadesi ekleniyor.

Ancak Avrupa önerisi, "ABD’ye Ukrayna’ya yatırılan dondurulmuş Rus varlıklarının gelecekteki kârlarından yüzde 50 pay verilecek" maddesini kaldırıyor. 

Her iki öneride de, Ukrayna’nın kısa vadede AB pazarlarına erişim sağlayacağı özdeş bir madde yer alıyor. AB ile Ukrayna arasında hâlihazırda Derin ve Kapsamlı Serbest Ticaret Alanı (DCFTA) bulunuyor.