Her üç şirketten biri personel azaltmayı planlıyor; Alman ekonomisi krizde mi?

Güncelleme: 20 Kasım 2025 12:55

Almanya’nın işveren yanlısı Ekonomi Enstitüsü IW’nin yaptığı bir araştırmaya göre, Almanya'da her üç şirketten biri 2026’da personel azaltmayı planlıyor. Nedeni, süregelen ekonomik kriz.

Alman ekonomisinde bir toparlanma yaşanmazsa, 2026 büyük işten çıkarmaların yılı olabilir. Şirketlerin yüzde 36’sı, yani her üç firmadan biri, çalışan sayısını azaltmayı düşünüyor.

IW’nin konjonktür uzmanı Michael Grömling, işten çıkarma yerine ekonomik dönüşümün olması gerektiğini ancak şirketlerin büyük jeopolitik stres altında olduğunu söylüyor. Enstitü, ekim ayında yaklaşık 2 bin şirketle yaptığı ankette, şirketlerin dörtte üçünün önümüzdeki yıl mevcut üretim seviyesini ancak koruyabileceğini tespit etti.

Almanya’da sanayi üretimi uzun süredir düşüşte. Ağustos ayında üretim, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 5,6 azaldı. Özellikle otomotiv sektörü adeta bir çöküş yaşıyor. Üretim Ağustos ayında yüzde 18,5 oranında düştü. Bu sektör, kendi iç sorunlarının yanı sıra ABD Başkanı Donald Trump’ın gümrük politikası ve Çin ile artan rekabetten de etkileniyor. Ayrıca iş dünyası, enerji, sosyal güvenlik ve bürokrasi maliyetlerinin aşırı yüksekliğinden şikayet ediyor.

Bahar aylarında yüzde 0,3 oranında düşen GSYH yaz aylarında sabit kalmayı başardı, ancak Alman ekonomisi son iki yıldır giderek küçülüyor. Mevcut ekonomik faaliyet seviyesi, altı yıl öncesine gerilemiş durumda.

Özel yatırımlar temel alınırsa, önümüzdeki yıl da tablo değişmeyecek. Şirketlerin sadece %23’ü 2026’da daha fazla yatırım yapmayı planlıyor. Yüzde 33’ü ise daha az yatırım yapmayı düşünüyor. IW’nin anketine göre, Almanya’da yatırım krizi böylece derinleşiyor.

lmanya üç yıldır ardı ardına resesyon yaşıyor. Pek çok şirket iflas ilan ederken, Bosch gibi devlerde binlerce kişi işten çıkarılıyor. Aynı anda DAX borsası rekor üzerine rekor kırıyor.

Birkaç ay önce Aquinos Bedding Germany iflas başvurusunda bulundu. Şimdi Wattenscheid fabrikasında bantlar durdu. Nedenler arasında yüksek lojistik maliyetleri, eskiyen makine parkı ve bağlı şirketlerdeki mali sorunlar var. Aquinos tek örnek değil. 2024’te Almanya genelinde 21.812 iflas kaydedildi. Ekonomi zayıf, işsizlik üç milyonun biraz altında, buna rağmen DAX üç yıldır yükseliyor.

Sanayiideki bu kriz havası Frankfurt Borsası’nda hissedilmiyor. DAX üç yılda neredeyse ikiye katlandı. Fon yöneticisi Roger Peeters’e göre, Alman şirketleri dediğinde genel olarak küresel devler kastediliyor, onların da sadece küçük bir kısmı üretimini Almanya’da yapıyor. Bu nedenle de endeks, Almanya’dan biraz daha iyi olan dünya ekonomisini yansıtıyor.

Leibniz Avrupa Ekonomi Araştırmaları Merkezi başkanı ve Ekonomi Bakanlığı danışmanı Achim Wambach, yaşanan durgunluğun geçici olmadığını söylüyor.

“Üç yıl üst üste durgunluk yaşanıyorsa, bu bir konjonktür krizi değil, yapısal bir krizdir” diyen Wambach, gelecek yıl az da olsa büyüme yaşansa bile bunun durumu değiştirmeyeceğini belirtiyor. Wambach, sanayinin dönüşümünü gerçekleştirmesi, devletin önlemlerinin ise rekabet gücünü artırmaya odaklanması gerektiğini vurguluyor.

“Ekonomi büyük baskı altında” diyen Wambach, borçlanarak yapılan kısa vadeli teşvik paketlerinin yetmeyeceği, vaat edilen reformların sonbaharda gerçekten uygulanması gerektiği, sosyal sistemlerde de yeni uyarlamalar yapılmasının şart olduğunu ifade ediyor.

Pek çok ekonomiste göre, Almanya henüz büyük bir iflas dalgasıyla karşı karşıya değil. Ancak krizden etkilenenler için bu zayıf bir teselli. Ülke genelinde işsizlik üç milyon sınırında, 2024’te 21 bin 812 şirket iflas etti. Aşırı bürokrasi ve vergi yükü, iş dünyasının üretim maliyetlerinin Avrupa ortalamasının çok üzerinde çıkmasına neden oluyor. Ayrıca hane halkının alım gücü azaldı, üreticiler ihracata bağımlı hale geldi. Alman ekonomisi özetle sanayinin yeşil enerji ve dijitalleşme alanında dönüşüm ihtiyacı, sosyal sistemlerin sürdürülemezliği, devletin verimsizliği gibi derin yapısal sorunlar ile karşı karşıya. Ekonomistlere göre, sosyal sistemlerde güncelleme, enerji ve üretim maliyetlerinin düşürülmesi, bürokrasinin yatırımı teşvik edecek şekilde azaltılması ve rekabet gücü odaklı ekonomik planlar yapılması şart gibi görünüyor.